Równie fascynujący jest dla mnie sam mechanizm postępu naukowego. To unikalny w skali świata proces, w którym badacze budują bezpośrednio na wzajemnych osiągnięciach, rygorystycznie weryfikują hipotezy i wspólnie przesuwają granice wiedzy. Każda solidna analiza - niezależnie od tego, czy otwiera nowe drzwi, czy pozwala uniknąć powtarzania cudzych błędów - staje się trwałą cegiełką dla innych.
Największą satysfakcję daje mi badanie problemów, które mają ciężar gatunkowy w realnym świecie i mogą komuś pomóc. Publikacje, które mam na koncie, to dla mnie powód do autentycznej dumy: stanowią dowód na to, że ciekawość poparta metodologicznym rygorem przynosi konkretne, weryfikowalne rezultaty.
Poniżej znajdziesz moje artykuły naukowe i projekty badawcze.
Oś czasu publikacji i badań#
2008
Studia & Psychometria
Kwestionariusz KWS i publikacja magisterki
- Doroszewicz, K., Sijko, K. (2008). Kwestionariusz Wpływu Społecznego w bliskich związkach. Psychologia Jakości Życia, 7(1-2), s. 19-45.
- Sijko, K. (2008). Jak grają pary? Dynamika wpływu społecznego w bliskich związkach. Psychologia Jakości Życia, 7(1-2), s. 139-157.
Współtworzony przeze mnie kwestionariusz KWS oraz publikacja na bazie mojej pracy magisterskiej na SWPS. Ten epizod wspominam z ogromnym sentymentem: do dziś od czasu do czasu spływają maile od studentów i badaczy z prośbą o zgodę na wykorzystanie KWS w kolejnych pracach badawczych. Zawsze się zgadzam i za każdym razem to niesamowicie miłe uczucie, że studencki projekt wciąż żyje w nauce.
2010-2014
Era SWPS
Wyzwania metodologiczne badań społecznych i kooperacja z Jeną
- Brzezińska, A. I., Rycielski, P., Sijko, K. (2010). Wyzwania metodologiczne. Diagnoza potrzeb i ewaluacja wsparcia wśród osób z ograniczeniami sprawności. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
- Pavlova, M. K., Silbereisen, R. K., Sijko, K. (2014). Social participation in Poland: Links to emotional well-being and risky alcohol consumption. Social Indicators Research (Springer), 117(1), s. 29-43.
Moja pierwsza publikacja książkowa poświęcona metodologii badań społecznych: o tym, jak kluczowa jest precyzyjna definicja problemu i jak powinno wyglądać rzetelne badanie. Rozdział punktujący przemilczane problemy badawcze wyprzedzał falę kryzysu replikacyjnego w psychologii (który wybuchł na dobre w latach 2011-2015) - sceptycyzm wobec dogmatu „czystej reprezentatywności”, krytyka bezrefleksyjnego fetyszyzowania progu istotności $\alpha = 0{,}05$ i obnażanie pozorów losowości próby w trudnych grupach społecznych.
Z kolei współpraca z Uniwersytetem w Jenie zaowocowała moim pierwszym artykułem w języku angielskim w Social Indicators Research. Zaobserwowaliśmy w nim nieoczywistą zależność między zaangażowaniem w partycypację społeczną i lokalne organizacje pozarządowe a wzorcami konsumpcji alkoholu wśród dorosłych Polaków.
2012-2014
Era IBE
Koordynacja narodowa badania ICILS i gaming w badaniu SUEK
- Sijko, K. (red.) (2014). Kompetencje komputerowe i informacyjne młodzieży w Polsce. Raport z międzynarodowego badania ICILS 2013. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
- Badanie SUEK (2012-2015): Autorski moduł poświęcony grom komputerowym w ogólnopolskim badaniu podłużnym Szkolne Uwarunkowania Efektywności Kształcenia.
W IBE pełniłem rolę koordynatora narodowego (National Research Coordinator) międzynarodowego badania ICILS prowadzonego pod auspicjami IEA. Było to wieloletnie badanie realizowane w szkołach w kilkunastu krajach z użyciem laptopów i interaktywnych zadań mierzących kompetencje informacyjne. Stworzyliśmy w ten sposób pierwszy rzetelny baseline dla Polski w zakresie wyszukiwania, weryfikacji i oceny informacji cyfrowych - umiejętności, które dziś, w erze generatywnego AI, okazują się jeszcze bardziej kluczowe niż wtedy.
Równolegle przygotowałem autorski moduł dotyczący gier komputerowych w wielkim badaniu podłużnym SUEK. Choć nie powstały z niego monografie naukowe, zaowocował głośnymi publikacjami popularnonaukowymi (m.in. w Gazecie Wyborczej), z których miałem ogromną frajdę, bo pomagały odczarować stereotypy wokół gamingu.
2017-2023
Centrum Zdrowia Dziecka & TT Science
Badanie EPISTOP i przełom multiomiczny w Nature Communications (2023)
- Huschner, F., Głowacka-Walas, J., Kwiatkowski, D. J., […], Sijko, K., […], Jóźwiak, S., & Kotulska, K. (2023). Molecular EPISTOP, a comprehensive multi-omic analysis of blood from Tuberous Sclerosis Complex infants age birth to two years. Nature Communications, 14, art. 7654. DOI: 10.1038/s41467-023-43187-y
Dane pochodziły z przełomowego badania klinicznego EPISTOP (opisanego m.in. w Annals of Neurology, 2021), koordynowanego przez Instytut „Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka”, badającego prewencyjną terapię padaczki u niemowląt ze stwardnieniem guzowatym (TSC). Mój zespół w Transition Technologies Science odpowiadał za kompleksową analizę multiomiczną: przetwarzanie ponad 33 TB danych transkryptomicznych, proteomicznych i metabolomicznych.
Przy skrajnie wysokowymiarowych danych biologicznych ($p \gg n$) kluczowe było bezkompromisowe podejście do kontroli odsetka fałszywych odkryć (FDR), wielopoziomowej walidacji krzyżowej i selekcji odpornych biomarkerów. Opracowane przez nas modele wielowymiarowe pozwoliły precyzyjnie przewidzieć rozwój lekoopornej padaczki na długo przed pierwszymi napadami klinicznymi oraz scharakteryzować molekularne mechanizmy działania wczesnego leczenia profilaktycznego. To projekt, który kosztował nas mnóstwo pracy na styku biologii i inżynierii danych, dlatego publikacja w czasopiśmie z rodziny Nature pozostaje jednym z moich ulubionych kamieni milowych w karierze.
Projekty Open Source dla nauki#
Dla mnie praca naukowa zawsze szła w parze z kodem. Wyniki badań powinny być powtarzalne, a narzędzia analityczne - powszechnie dostępne dla innych badaczy, stąd moja praca często wiązała się z kontrybucjami do projektów open-source.
W ramach otwartego ekosystemu pharmaverse - pakiet R służący do automatycznej standaryzacji i transformacji surowych danych z badań klinicznych do formatu CDISC SDTM:
Interaktywna platforma w R/Shiny, którą współtworzyłem na potrzeby wielowymiarowej analizy i wizualizacji danych multi-omicznych (transkryptomika, proteomika, metabolomika):
Otwarty pakiet i mikroserwis w R stworzony w Transition Technologies Science do odtwarzalnej, audytowalnej i bezpiecznej randomizacji pacjentów - silnik wdrożony jako moduł losujący m.in. w systemie eCRF Agencji Badań Medycznych, obsługującym dziesiątki badań klinicznych:
Mój wczesny projekt z czasów SWPS pomyślany dla nie-badaczy: dociekliwego wójta, sołtysa czy dziennikarza - nakładka webowa na środowisko R, pozwalająca analizować dane bez statystyka pod ręką, ale z poszanowaniem zasad rzetelnej statystyki:
Pełną listę cytowań, współautorów oraz aktualne wskaźniki bibliometryczne znajdziesz na moim profilu w Google Scholar oraz w rejestrze ORCID (0000-0002-2203-1065).